Usługi detektywistyczne a przepisy RODO
- 19 godzin temu
- 4 minut(y) czytania
Podstawa prawna działania detektywów, nagrywanie, podglądanie, zbieranie i udostępnianie danych a przepisy o ochronie danych osobowych.
Usługi detektywistyczne to obszar działalności, w którym prawo do zachowania prywatności spotyka się z ustawowymi uprawnieniami profesjonalnych detektywów. Ich uprawnienia wynikają z ustawy o usługach detektywistycznych i pozwalają detektywom, w ramach świadczonych usług, przetwarzać dane osób objętych czynnościami bez ich zgody i wiedzy. Ustawa nie zdejmuje jednak z detektywów obowiązku działania w granicach i z zachowaniem przepisów prawa.
Czynności podejmowane w ramach usług detektywistycznych to uzyskiwanie, przetwarzanie i przekazywanie informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach na podstawie pisemnej umowy zawartej ze zleceniodawcą. Detektyw jest zobowiązany do kierowania się zasadami etyki i wykazywania szczególnej staranności, aby w toku podejmowanych działań, nie zostały naruszone wolności oraz prawa człowieka i obywatela. Detektywi nie mogą też stosować form działań, które są zastrzeżone dla organów i instytucji państwowych takich jak Policja czy służby specjalne.
Profesjonalny detektyw musi posiadać licencję, a przedsiębiorca prowadzący tego typu działalność musi uzyskać wpis do rejestru działalności detektywistycznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Wyłączenia przepisów RODO w ramach usług detektywistycznych
Przetwarzanie bez zgody. Detektyw jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych zebranych w toku prowadzonych czynności bez zgody osób, których one dotyczą. Ustawa o usługach detektywistycznych daje detektywom takie prawo – jednak wyłącznie w zakresie realizowanych usług detektywistycznych.
Wyłączenie z obowiązku informacyjnego. Ze względu na konieczność zachowania poufności działań - w przypadku danych zebranych przez detektywa nie stosuje się przepisów art. 13 ust. 1 i 2 RODO. Oznacza to, że detektyw nie musi informować osoby obserwowanej o fakcie zbierania informacji o niej. W sytuacjach gdy dane pozyskiwane są z innych źródeł niż osoba, której dane dotyczą - detektyw może zrezygnować z obowiązku informacyjnego na podstawie art. 14 ust. 5 lit. b RODO - jeżeli przekazanie takich informacji mogłoby uniemożliwić lub poważnie utrudnić realizację celów w zakresie prowadzonych czynności.
Wyłączenie prawa dostępu do danych. Zgodnie z art. 28c ustawy o usługach detektywistycznych osoba, której dane dotyczą (czyli np. osoba objęta obserwacją) nie może skorzystać z pełnego prawa dostępu do swoich danych zebranych w toku wykonywania czynności detektywistycznych. Wyłączenie części art. 15 RODO dotyczy konkretnie prawa do uzyskania informacji o celach przetwarzania (ust. 1 lit. a), odbiorcach lub kategoriach odbiorców (ust. 1 lit. c) oraz o źródłach pochodzenia danych (ust. 1 lit. g). Osoba objęta czynnościami detektywa nie może skutecznie żądać ujawnienia dlaczego jest obserwowana, komu detektyw udostępnia zebrane informacje, ani kto był pierwotnym źródłem danych. Ponieważ wyłączenie to dotyczy tylko danych zbieranych w toku prowadzonych czynności - jeśli detektyw przetwarza dane np. swojego pracownika lub kontrahenta, obowiązuje wtedy pełne prawo dostępu przysługujące osobie, której dane dotyczą.
Przedsiębiorca świadczący usługi detektywistyczne lub prowadzący swoją działalność prywatny detektyw, jako administrator danych osobowych, ma obowiązek zamieścić informację o tych ograniczeniach na swojej stronie internetowej lub w sposób widoczny w stałym miejscu wykonywania działalności (np. w biurze detektywa). Zgodnie z art. 10 ustawy o usługach detektywistycznych detektyw ma także ustawowy obowiązek posiadania przy sobie licencji podczas wykonywania czynności zawodowych oraz okazywania jej na żądanie osoby, której dotyczą prowadzone przez niego czynności. Granice obserwacji. Nagrywanie, podglądanie i udostępnianie danych Detektywi nie posiadają uprawnień do stosowania metod kontroli operacyjnej, które zastrzeżone są jedynie dla służb państwowych. Oznacza to bezwzględny zakaz zakładania przez detektywów podsłuchów, instalowania ukrytych kamer wewnątrz prywatnej przestrzeni bez zgody właściciela czy włamywania się do systemów informatycznych. Detektyw może korzystać z metod tzw. OSINT-u (białego wywiadu czyli pozyskiwania informacji z ogólnodostępnych źródeł) oraz obserwacji realizowanej w sposób nieinwazyjny czyli tak, aby nie dochodziło do uporczywego nękania (stalkingu).
Nagrywanie rozmów. Detektywowi nie grozi odpowiedzialność karna za nagrywanie rozmów, w których sam uczestniczy. Nagrywanie rozmów bez udziału w nich oraz stosowanie podsłuchów stanowi przestępstwo zagrożone karą do 2 lat pozbawienia wolności (art. 267 § 3 Kodeksu karnego) i jest niedopuszczalne niezależnie od celu prowadzonych czynności.
Drony. Wykorzystując drony w swojej pracy detektyw musi ocenić ryzyko naruszenia prywatności już na etapie planowania lotu. Wykorzystanie dronów wyposażonych w kamery o wysokiej rozdzielczości nad terenami prywatnymi (ogrody, balkony) oraz zaglądanie do okien budynków mieszkalnych może stanowić naruszenie dóbr osobistych i prawa do prywatności, a w przypadku uporczywej obserwacji – zostać uznane za przestępstwo stalkingu
Rejestracja obrazu przez detektywa jest dopuszczalna wyłącznie w celu dokumentowania stanu faktycznego na potrzeby realizowanej usługi. Zgromadzone dane i materiały, w tym wizerunek osób objętych czynnościami nie mogą być publikowane ani udostępniane osobom trzecim, a jedynie zleceniodawcy lub na żądanie uprawnionych organów czyli Policji, sądu lub prokuratury.
W przypadku rezygnacji zleceniodawcy z odbioru zgromadzonych przez detektywa danych lub nieodebrania ich w ustalonym terminie - dane te podlegają zniszczeniu po upływie 5 lat od dnia zakończenia realizacji usługi detektywistycznej, nie później niż bezpośrednio po wykreśleniu przedsiębiorcy z rejestru usług detektywistycznych. Tajemnica zawodowa Detektyw jest ustawowo zobowiązany do zachowania w tajemnicy źródeł informacji oraz okoliczności dotyczących prowadzonych spraw także po zaprzestaniu wykonywania zawodu. Zwolnienie detektywa z tajemnicy może nastąpić wyłącznie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. W serwisie RODOgrupa.pl piszemy o najważniejszych obowiązkach prawnych wynikających z Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych.
Dodatkowe informacje:
